Vlinders

Prachtige Fladderaars in Nood?

Vlinders zijn de juwelen van onze natuur. Met hun delicate vleugels en vrolijke dans in de lucht, betoveren ze jong en oud. Maar achter die schoonheid schuilt een kwetsbare realiteit. 

Een Wereld vol Kleur: Hoeveel Vlinders zijn er?

Wist je dat er wereldwijd maar liefst ongeveer 165.000 vlindersoorten zijn beschreven? Van piepkleine motjes tot indrukwekkende dagvlinders met een spanwijdte van tientallen centimeters, de diversiteit is adembenemend. Het merendeel van deze soorten zijn nachtvlinders (motten), die vaak onterecht minder aandacht krijgen dan hun kleurrijke neefjes en nichtjes die overdag vliegen (Behalve van onze therapiepoezen, die bestuderen ze met oprechte aandacht uren aan een stuk).

Europa huisvest een aanzienlijk deel van deze biodiversiteit. We tellen hier ruim 480 dagvlindersoorten, die onze weilanden, bossen en tuinen opfleuren. En ons kleine België? Ondanks onze bescheiden omvang zijn we trots op de ongeveer 70 dagvlindersoorten die hier van nature voorkomen, naast honderden soorten nachtvlinders. Een mooie rijkdom, zou je zeggen!

Een Stil Verdwijnen: Iconische Vlinders die We Kwijt zijn

Helaas is het verhaal niet alleen maar rozengeur en vlindergeur. Net zoals in veel andere delen van de wereld, zien we ook in Europa en België een zorgwekkende achteruitgang van vlinderpopulaties. In België zijn bijvoorbeeld 20 dagvlindersoorten definitief uitgestorven. Dit is een schokkend verlies van biodiversiteit, en het zijn vaak niet de minste soorten die verdwijnen.

Denk bijvoorbeeld aan de Grote Weerschijnvlinder (Apatura iris), ooit een zeldzame, maar indrukwekkende verschijning in vochtige bossen. Zijn prachtige, iriserende vleugels waren een lust voor het oog. Of de Duinparelmoervlinder (Argynnis niobe) (Zie foto), die ooit onze open duingebieden sierde. Hun verdwijnen is een signaal dat er iets mis is met hun leefgebied.

Foto: Mrehssani

De belangrijkste boosdoeners achter dit stille verdwijnen zijn:

• Verlies en versnippering van leefgebied: Steeds meer natuurlijke gebieden worden omgezet in landbouwgrond, bebouwing of infrastructuur, waardoor vlinders geen plek meer hebben om te leven, zich voort te planten en voedsel te vinden.
• Klimaatverandering: Veranderende temperaturen en neerslagpatronen verstoren de delicate balans tussen vlinders en hun waardplanten (de planten waarop hun rupsen leven).
• Intensieve landbouw en pesticidengebruik: Bestrijdingsmiddelen doden niet alleen “ongedierte”, maar ook de vlinders zelf en hun voedselbronnen.
• Lichtvervuiling: Vooral voor nachtvlinders is kunstlicht desastreus. Het desoriënteert ze en maakt ze kwetsbaar.

Vlinders behoud tips: zo help je vlinders in je tuin of bos

Vlinders zijn niet alleen prachtig om te zien, ze zijn ook belangrijke indicatoren voor biodiversiteit. Met enkele simpele aanpassingen in je tuin, balkon of omgeving kun je al bijdragen aan het behoud van deze kwetsbare insecten. Hieronder delen we praktische vlinders behoud tips die je vandaag nog kunt toepassen.

Vlindervriendelijke keuzes in je tuin of balkon

1. Plant nectarrijke bloemen
Zorg voor bloei in verschillende seizoenen. Kies inheemse planten zoals wilde marjolein, beemdkroon, knoopkruid, distels en vlinderstruik. Ook lavendel, zonnehoed en dahlia’s worden graag bezocht door vlinders.

2. Kies de juiste waardplanten
Elke vlindersoort heeft specifieke planten nodig voor haar rupsen. Brandnetel is essentieel voor de Atalanta en Kleine Vos. Wilgenroosje is de favoriete waardplant van de Nachtpauwoog. Laat gerust een stukje tuin wat wilder worden.

3. Vermijd pesticiden
Gebruik geen chemische middelen. Natuurlijke vijanden van plagen verschijnen vanzelf als je ecologisch tuiniert. Zo hou je het ecosysteem in balans.

4. Voorzie water en schuilplekjes
Een ondiepe schaal met steentjes biedt vlinders veilig drinkwater. Stapels takken, dood hout en struiken zorgen voor beschutting bij regen en wind.

5. Maai minder vaak
Lang gras en bloeiende kruiden in het gazon trekken vlinders aan. Laat stukken gras ongemoeid, zeker in de zomermaanden.

6. Word actief in natuurbescherming
Steun organisaties zoals Natuurpunt of Vlinderstichting die zich inzetten voor het behoud van vlinders en hun leefgebieden.

Vlinders en het bos: een onmisbare verbinding

Niet alleen tuinen, ook bossen spelen een sleutelrol in het behoud van vlinders. Diverse soorten zijn afhankelijk van het bos voor hun voortplanting, voedsel en overwintering.
Bossen bieden:
Specifieke waardplanten zoals eik voor de Grote Weerschijnvlinder of sporkehout voor het Boomblauwtje
Nectarbronnen in bosranden en open plekken
Microklimaten en beschutting die cruciaal zijn voor temperatuur- en vochtgevoelige soorten
Overwinteringsplekken zoals strooisellagen en holle bomen
Soorten zoals het Bont Zandoogje, de Dagpauwoog en de Gehakkelde Aurelia zijn vaak te vinden aan bosranden en bospaden. Een gezond, gevarieerd bos is dus letterlijk van levensbelang.
Wil je meer weten over hoe Het KernBos zich inzet voor biodiversiteit?
👉 Lees hier hoe natuurbehoud centraal staat in ons project

• 
  
  
  foto: Maison French

foto banner: JÉSHOOTS