Het Patroon Dat Pas Later Zichtbaar Werd
Een reading die onverwachte wendingen nam en liet zien hoe generatiepatronen pas achteraf zichtbaar worden. Dit verhaal gaat over het doorbreken van oude lijnen, het belang van grenzen stellen, en de kracht van echtheid in relaties en persoonlijke groei.
Om tien uur zat ik klaar. De foto’s lagen naast me. Een bloemenvaas met grote witte rozen deed dienst als gsm-houder en de poezen draafden ontspannen door de woonkamer, alsof ook zij wisten dat er niets geforceerd hoefde te worden.
We hadden een fotoreading met een overledene ingepland. Maar zoals dat soms gaat, komt niet altijd datgene aan bod wat gepland was. Soms dient iets anders zich aan. Ook nu.
Paloma verscheen in beeld. Roze ochtendjas, wilde blonde krullen en een kom ontbijtgranen die ze subtiel buiten beeld hield. Ze gaf kort uitleg over de vijfenveertig minuten en begon meteen. Geen omwegen. Geen opwarming. Gewoon starten.
De eerste twee dingen kon ik niet meteen plaatsen. Ik schudde mijn hoofd samen met mijn innerlijk kind dat verward naar boven keek. En toen kwam de knaller. Baf.
Terwijl ze me via het scherm aankeek, stond ik heel even weer op die plek. De ijzige wind snijdend in mijn gezicht. De krop in mijn keel. De stap die ik zette. Ik haalde mezelf meteen terug.
De vierde boodschap bracht tranen. Bij de zesde was het helemaal raak.
Pas later, toen ik alles opnieuw liet passeren, vielen ook die eerste twee punten op hun plaats. Alsof ik nu pas het patroon zag. Niet ineens. Niet spectaculair. Maar onmiskenbaar.
Oude lijnen doorbreken
Er zijn mensen die zeggen dat ik een lijn heb stopgezet. Een oude lijn. Een die niet van mij alleen was, maar door generaties heen geweven.
Ik gebruik daar zelden woorden voor. Sommige dingen blijven hier onbenoemd. Niet uit vaagheid, maar uit zorg.
Wat ik wel kan zeggen, is dit. Blijven doet soms meer schade dan gaan. Trouw betekent niet altijd dat je blijft staan. En kiezen voor jezelf is soms de enige manier om niet verder te verdwijnen.
Ik heb geleerd weg te gaan van de plaatsen waar ademen niet langer vanzelf ging. Waar blijven betekende dat ik mezelf steeds kleiner maakte. Ik heb geleerd te stoppen met hopen dat iets zou veranderen terwijl alles hetzelfde bleef.
Ik heb geleerd dat vrijheid niet ontstaat door harder je best te doen, maar door los te laten wat je niet kunt dragen zonder jezelf te verliezen.
Doorgeven wat ik leerde
Dat probeer ik objectief ook door te geven. Aan mijn zoon. In mijn werk. In hoe ik kijk naar mensen. Niet door regels op te leggen, maar door bewustzijn te voeden. Door te tonen dat keuzes gevolgen hebben. En dat niet kiezen ook een keuze is.
Het laatste punt dat ze benoemde was iets wat tot nu toe enkel in de veilige ruimte van therapie had bestaan. Terwijl ze sprak, voelde ik hoe mijn lichaam even wilde wegtrekken. En hoe ik bleef.
Dat was genoeg
Wat echtheid betekent
Dit voelde niet als naar de mond praten. Niet als losse interpretatie. Dit voelde juist. Natuurlijk blijft interpretatie altijd een uitdaging. Je krijgt flarden, geen verklaringen. De betekenis ontvouwt zich vaak pas later. Zoals nu.
Ik vroeg nog of we alsnog de fotoreading konden doen. Dat is voor een volgende keer. En eerlijk, mijn hoofd had genoeg gehad. Tijd om te laten bezinken. Te herladen. Helderder te zien.
Niet iedereen hoort thuis in wat groeit. Echtheid vraagt om mensen die blijven. Die meevoelen. Die het niet hoeven te begrijpen om het waar te maken.
Dank je wel, Paloma. Met zorg en overtuiging voeg ik je toe aan het Levend Netwerk van Het KernBos.
Lees meer blogs:
Wat zuiver is draagt zichzelf
Van scepticus tot believer
Wetenschappelijke bronnen
Intergenerationeel trauma
Een recent artikel in BMC Psychology (2025) bespreekt hoe trauma niet alleen diepe effecten heeft op overlevenden zelf, maar ook samenhangt met verhoogde kwetsbaarheid bij hun (klein)kinderen. In dit werk wordt beschreven dat kinderen van mensen die collectieve trauma’s meemaakten gemiddeld meer emotionele en gedragsmatige problemen rapporteren, zoals lagere zelfwaarde, depressieve gevoelens en moeilijkheden in relaties, vergeleken met controlegroepen. Het gaat daarbij om een verhoogd risico en gemiddeld hogere scores, niet om een vaststaand lot voor alle tweede generatie nakomelingen.
(Bron: https://link.springer.com/article/10.1186/s40359-025-03012-4)
Grenzen en mentale gezondheid
Een medisch gereviewde klinische blog van Mental Health Center LA beschrijft, op basis van diverse onderzoeken, dat mensen die moeite hebben met het stellen en bewaken van grenzen vaker last rapporteren van stress, angst en depressieve klachten. In dezelfde bron wordt samengevat dat mensen die hun grenzen duidelijker leren aangeven minder risico lijken te hebben op burn‑out en emotionele uitputting. Deze bevindingen beschrijven verbanden; ze tonen niet dat grenzen stellen elk probleem voorkomt, maar ze suggereren wel dat gezonde grenzen een beschermende rol kunnen spelen.
(Bron: https://www.mentalhealthctr.com/boundaries-and-mental-health/)
Autonomie en ouderschap
Onderzoek van Leiden University, gepubliceerd in de Journal of Research on Adolescence, laat zien dat autonomie‑ondersteunend ouderschap, waarbij ouders grenzen stellen en tegelijk rustig en duidelijk uitleggen waarom bepaalde beslissingen worden genomen, samenhangt met een positievere autonome ontwikkeling bij adolescenten. In deze studie, uitgevoerd bij jongeren met een depressie en een controlegroep zonder depressie, wordt gevonden dat meer autonomie‑ondersteuning en minder psychologische controle geassocieerd zijn met betere mentale gezondheid en minder depressieve symptomen. Deze resultaten sluiten aan bij bredere literatuur die aangeeft dat warm, duidelijk en respectvol grenzen stellen de psychische veerkracht van jongeren kan ondersteunen.
(Bron: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11771583/)