Tantra: waar het weefsel begint

De eerste keer dat ik het woord tantra hoorde, dacht ik aan iets wat niet voor mij bedoeld was. Een geheim ritueel, fluisterend doorgegeven, gekoppeld aan beloftes over betere seks en intensere ervaringen. Tot mijn psycholoog het tijdens een gesprek over intimiteit bijna achteloos liet vallen, niet als oplossing maar als mogelijkheid. Misschien kan tantra een weg voor jou zijn, zei ze, en ik voelde tegelijk nieuwsgierigheid en weerstand, want mijn lichaam had al te veel verdragen en ik wist dat elke nieuwe stap alleen bestaansrecht had als ze zacht en zorgvuldig zou zijn.

Later richtte ik een Facebookgroep op. Niet met een plan, niet met een visie, maar vanuit een behoefte aan uitwisseling en veiligheid. Een van de leden gaf les in tantra en stapte mee in het bestuur. We toetsten af, spraken uit, leerden luisteren naar wat gezegd werd en vooral naar wat niet gezegd werd. Er groeide vriendschap, en uit die bedding ontstonden andere verbindingen, zelfs liefdesrelaties. Het verraste me hoe snel nabijheid kan ontstaan wanneer mensen zich gezien voelen.

Maar met die openheid kwam ook een vraag die zich niet liet ontwijken. Hoe hou je een ruimte veilig wanneer verlangens groter worden dan woorden en verwachtingen de plaats innemen van toestemming. Ik leerde, soms struikelend en soms te laat, dat grenzen geen afwijzing zijn maar voorwaarden voor echte ontmoeting. Geen muren, wel draagbalken. Pas later begreep ik hoe nauw dat inzicht verweven was met wat tantra in wezen vraagt.

Een van die koppels is Ophelie. Zij werd een anker in mijn huidige hoofdstuk van verwerken en loslaten. Ze introduceerde me in lichaamswerk en Trauma Release Breathing, niet vanuit perfectie maar vanuit nieuwsgierigheid, steeds zoekend naar hoe kennis kan landen in een echt lichaam. Soms twijfelend, soms lachend om haar eigen ongeduld, altijd bereid om opnieuw te leren. Juist daarin schuilt haar kracht.

Na een workshop zaten we op een terras toen ze vertelde over een vroegere Facebookgroep rond tantra waar ze zichzelf ooit moest voorstellen. Nog voor ze haar zin had afgerond keek ik haar aan. Toevallig Tantra Vlaanderen. Ze knikte, en zei bijna verbaasd dat ze na die voorstelling haar eerste zes cliënten had. We lachten. Niet uit verbazing, maar uit herkenning. Toeval bestaat niet. Zonder het te beseffen had ik meegeholpen aan het begin van haar praktijk. Nu hielp zij mij om diep verankerde spanningen los te maken die mijn woorden niet konden bereiken.

Wanneer mensen me vroegen wat tantra voor mij betekende, antwoordde ik steeds hetzelfde. Leven voor mezelf, met mezelf en als mezelf. Niet als slogan, maar als richting.

Tantra is niet wat vaak wordt verkocht. Het is geen handleiding voor seks, geen verzameling technieken om meer sensatie op te roepen. Wie tantra herleidt tot genot, maakt van een eeuwenoude wijsheid fastfood. Ik zag mensen terugkomen van workshops vol beloftes, leeggelopen en soms beschadigd. Dat is geen tantra. Dat is commercie.

Het is ook geen vrijgeleide voor grensoverschrijding. Waar respect en toestemming ontbreken, verliest elke praktijk haar ziel. En het is geen snelle oplossing voor relaties of een wellnessproduct dat je afneemt wanneer het past. Tantra vraagt moed, tijd en bereidheid om te blijven wanneer het ongemakkelijk wordt.

Het woord tantra komt uit het Sanskriet en betekent weefsel. Alles is met elkaar verbonden. Lichaam en geest, stilte en geluid, licht en schaduw. Niets hoeft uitgesloten te worden. Een ademhaling die zakt, de warmte van een kop koffie in de ochtend, het geluid van regen dat je eraan herinnert dat je deel bent van iets groters. Zelfs boosheid en verdriet kunnen poorten zijn wanneer je ze niet wegduwt maar laat spreken.

Tantra vraagt geen spektakel. Het vraagt aanwezigheid. Het eenvoudige en tegelijk radicale vermogen om te blijven bij wat er nu is.

Ik herinner me een moment waarop het weefsel hoorbaar werd. Ik stond in de keuken, frunnikend aan mijn hemd, zonlicht warm op mijn rug. Hij kwam binnen en voelde dat er iets geraakt was, zonder te weten wat. Kom even hier, zei hij, en hij sloeg zijn armen om me heen. We gaan het anders doen.

Hij deed zijn sokken uit, ik stond al op blote voeten, en samen liepen we naar de tuin. Met het gras tussen onze tenen hield hij me vast, zacht en stevig tegelijk. Mijn lichaam antwoordde zonder woorden. We bleven zo staan, luisterend naar elkaars hartslag, naar de struiken, naar de stilte die geen leegte was. Een kwartier later hieven we tegelijk ons hoofd op. De onzekerheid was verdwenen. Het denken had plaatsgemaakt voor iets dat wist.

Dit was tantra. Niet omdat we iets toepasten, maar omdat we ophielden met proberen. Waar ik dacht dat mijn lichaam geen pijn meer kon dragen, bleek het juist de weg naar verbinding te kennen die mijn hoofd niet zag. Met voeten op de aarde en vertrouwen in wat zich wilde ontvouwen.

Wie hier zoekt naar sensatie of kunstjes, is hier niet thuis. Tantra gaat over eerlijkheid. Over het leven zelf als tempel erkennen en elk moment, ook het moeilijke, opnemen in het weefsel.

Voor wie de moed heeft om zo aanwezig te zijn, is tantra geen pad dat je bewandelt.
Het is het weefsel dat je bent.


Vijnanabhairava Tantra, klassieke meditatiemethoden
Geoffrey Samuel, The Origins of Yoga and Tantra
Georg Feuerstein, Tantra: The Path of Ecstasyiemand het hoeft vast te houden.