Trauma Release Breathwork: wat er tijdens een sessie in je lichaam gebeurt

Wanneer de adem het lichaam begint te openen

Niet wetende wat er precies zou gebeuren, maar met een open hart stapte ik de ruimte binnen waar Ophelie zat. Nieuwsgierig naar de sessie Trauma Release Breathwork. Klaar om weer een laagje van mezelf te ontdekken.

De sessie begon rustig.

Ophelie liet ons eerst een eenvoudige ademtechniek oefenen: rustig inademen door de neus en uitademen door de mond. Geen haast, geen druk. Alleen aandacht voor de adem.

Daarna veranderde de energie in de ruimte.

Op muziek nodigde ze ons uit tot een krachtige shake-oefening om spanning los te laten. Met gesloten ogen en een ritmisch bewegend lichaam gaf ze het voorbeeld. Haar lange bruine haren zwierden rond terwijl ze zich volledig overgaf aan de beweging.

Mijn lijf volgde bijna vanzelf.

De schaamte die mij normaal zou tegenhouden was er nog wel, maar ze verloor langzaam haar grip. Alsof iets ouds in mijn lichaam wakker werd gemaakt.

Wanneer de adem het lichaam begint te openen

Na een korte uitleg over het ademwerk namen we plaats op de matrassen. De muziek ging opnieuw aan.

Ophelie begeleidde ons in een reeks verbonden ademhalingen: een techniek waarbij je sneller en zonder pauze blijft ademen. Binnen Trauma Release Breathwork wordt deze manier van ademen gebruikt om spanning en opgeslagen emoties in beweging te brengen.

Na vijf à tien minuten begon mijn hoofd te tintelen.

Toen het topje van mijn neus meedeed aan die tintelwals verscheen er spontaan een glimlach.

“Verder gaan,” zei Ophelie zacht.

Mijn lichaam begon te reageren zoals een lichaam dat doet bij intens ademwerk. Tintelingen stroomden naar mijn armen. Mijn vingers trokken licht samen. En toch voelde het veilig.

Terwijl de ademhaling doorging, begonnen ook emoties te bewegen.

Ik verdween een beetje naar de achtergrond en maakte plaats voor mijn innerlijke kind dat gezien wilde worden.

De tranen kwamen.

Tranen die als kind niet getoond mochten worden. Een keel die vroeger geen geluid mocht maken. Een pure emotionele ontlading via de adem.

En ja… Ophelie was geslaagd in haar eerste doel.

Ik maakte geluid.

Na de ontlading

Na anderhalf uur ademwerk moest mijn lichaam eerst herstellen van de intensiteit.

Mijn adem werd rustiger. Mijn spieren begonnen los te laten. Het voelde alsof mijn innerlijke kind voorzichtig weer zijn plaats vond ergens onder mijn ribben.

Het gevoel dat achterbleef was moeilijk onder woorden te brengen.

Niet euforisch.

Maar wel lichter.

Alsof er ruimte was gekomen waar voordien spanning zat.

Pas later, toen ik er op kon terugkijken, begon ik te begrijpen waarom dit zo werkt.

Waarom kan ademwerk zo krachtig voelen?

Wat ik daar ervoer is niet uniek.

Trauma Release Breathwork en verwante vormen van ademwerk vinden hun oorsprong onder meer in het werk van psychiater Stanislav Grof. In de jaren zeventig ontwikkelde hij samen met zijn vrouw Christina het zogenaamde Holotropic Breathwork, een methode waarbij ademhaling, muziek en lichaamswerk worden gecombineerd om diepere lagen van ervaring te verkennen.

Grof beschreef in zijn klinisch werk opvallende resultaten bij honderden cliënten. Die bevindingen zijn echter vooral gebaseerd op gevalsbeschrijvingen en niet op grote, onafhankelijke gerandomiseerde studies. Dat maakt ze waardevol als klinische observatie, maar voorzichtigheid blijft geboden bij sterke uitspraken over effectiviteit.

Toen psychedelisch onderzoek in de Verenigde Staten strenger werd gereguleerd, verschoof zijn focus naar ademwerk als manier om vergelijkbare innerlijke processen te onderzoeken.

De geschiedenis van breathwork is daarom een combinatie van therapeutische exploratie, controverse en voortdurende ontwikkeling.

Wat zegt de wetenschap vandaag?

Steeds meer onderzoek kijkt naar de effecten van ademwerk op het lichaam.

Studies en meta-analyses van de laatste jaren suggereren dat gestructureerde ademhalingsoefeningen een invloed kunnen hebben op stress, angst en stemming. Sommige onderzoeken tonen veranderingen in hartslagvariabiliteit, ademritme en andere markers van het autonome zenuwstelsel, en deelnemers rapporteren minder spanning en klachten.

Dat betekent niet dat ademwerk een wondermiddel is of dat elke vorm dezelfde effecten heeft. Veel studies gaan over specifieke ademinterventies en niet noodzakelijk over Trauma Release Breathwork of Holotropic Breathwork als merk.

Maar ze ondersteunen wel een belangrijk principe: gerichte ademhaling kan invloed hebben op hoe het lichaam spanning en emoties verwerkt.

Het zenuwstelsel reageert sterk op ademritme, aandacht en lichamelijke sensaties.

Dat breathwork ondanks die veelbelovende signalen nauwelijks een plaats heeft in reguliere revalidatie of rouwverwerking is een vraag die in de zaal luid klonk. De nuchtere kant van mij weet dat onderzoeksfinanciering, regulering en evidence-based drempels daar een rol in spelen.

Maar de vraag bleef hangen.

Net als de smaak van een stukje chocolade na afloop.

Complementair, niet vervangend

In België en Nederland wordt breathwork aangeboden als een complementaire benadering binnen welzijn, coaching of therapeutische begeleiding. Het valt onder algemene wetgeving rond zorg en welzijn en is niet specifiek verboden.

Serieuze facilitators werken doorgaans met medische screening, duidelijke contra-indicaties en internationale richtlijnen.

Doe dit niet bij iemand zonder opleiding en wees voorzichtig bij cardiovasculaire problemen, epilepsie, psychotische stoornissen of zwangerschap.

Ademwerk kan diepgaande ervaringen oproepen. Goede begeleiding en veiligheid blijven daarom essentieel.

Een persoonlijke ervaring

Deze blog beschrijft in de eerste plaats mijn eigen ervaring.

Wat ik voelde op die mat is geen universele waarheid en geen medische aanbeveling. Het is een moment uit een persoonlijk proces.

Maar voor mij werd daar wel iets duidelijk.

De adem kan soms deuren openen waar woorden niet meer bij kunnen.

En soms begint heling met iets dat verrassend eenvoudig is.

Blijven ademen.

Bronnen:

Meta-analyse breathwork en mentale gezondheid
Fincham, G. W. et al. (2023). Effect of breathwork on stress and mental health: A meta-analysis of randomized controlled trials. Scientific Reports.

Gestructureerde ademhaling vs. mindfulness (RCT)
Balban, Y. et al. (2023). Brief structured respiration practices enhance mood and reduce physiological arousal compared to mindfulness meditation. Cell Reports Medicine.

Adem-gebaseerde interventie bij PTSS (veteranen)
Seppälä, E. M. et al. (2014). Breathing-based meditation decreases posttraumatic stress disorder symptoms in U.S. military veterans: A randomized controlled longitudinal study. Journal of Traumatic Stress.